NGƯỜI BẤT TỬ

Vĩnh Nhất-Tâm

Thành ngữ: “Nghĩa công nặng hơn tình riêng” là tâm niệm rất thiêng liêng và cao cả của Người Bất Tử; đã một lòng cho Dân và cho Nước khi gặp cảnh lâm nguy ở trong mọi tình huống. Những tấm lòng son đó, được kết tinh từ tâm lý, luân lý, lịch sử... từ muôn thế hệ của gần năm ngàn năm Việt-lịch. Và cũng chính Người Bất Tử đó, đã thể hiện qua trong từng thời đại như muôn ngọn hải đăng soi sáng lúc đen tối và nghiệt ngã nhất của lịch sử dân tộc để tồn tại.

Càng ngẫm nghĩ về một dân tộc nhỏ bé của nước Đại Việt ta, đã phải trải qua biết bao nhiêu là giai đoạn thăng trầm của lịch sử, đã hun đúc sẵn một tinh thần bất khuất để đối đầu với mọi xu hướng dùng bạo lực để thống trị hay áp đặt, một truyền thống đấu tranh ngoan cường để trọn vẹn lãnh thổ và một quê hương hùng vĩ được gắn bó bằng máu xương của biết bao nhiêu là Trai hùng, Nữ kiệt từ thời dựng và giữ Nước.

Những trang sử oanh oanh liệt liệt đã minh chứng một cách hùng hồn gần như liên tục; phải đương đầu với thế lực phong kiến ở phương Bắc (Tàu), rồi đến thế lực thực dân ở phương Tây (Pháp) và tiếp theo sau đó là bộ phận của ngoại tộc, được tạo nên bởi thế lực phong kiến và thực dân thời đại (CSQT). Cả ba đều là đế quốc xâm lược đầy hung tàn và bạo ngược, mà nước Đại Việt vẫn sừng sững dưới bầu trời phương Đông cho tới giờ phút này và còn đang phải tiếp tục đấu tranh để sống còn một cách xứng đáng đối với Tổ Tiên và dân tộc dưới ánh mặt trời vậy.

Thành ngữ trên, đã khiến người viết liên tưởng ngay đến trang Huyết Sử của 74 năm về trước, vào trước và sau ngày 17 tháng 06 năm 1930, bắt nguồn từ :

“Năm 1926, anh Học khi ấy còn học trong trường Cao đẳng, xin vào yết kiến và đưa một chương trình yêu cầu cải cách lên Va-ren. Khi vào tiếp kiến, quan Toàn quyền xồm râu làm ra trò niềm nở ân cần ! Nhưng khi ra, Anh được tụi mật thám xúm lại khám mình và dọa nạt ! Anh chưa thất vọng, còn gởi cho Va-ren một bức thư điều trần nũa ! Lần nầy thì bức thư không được trả lời. Và sau một hồi vơ vét cho nặng túi, sau khi ký thêm cho dân Bảo hộ mấy đạo nghị định thắt cổ, nào là cấm bán những vị cần dùng cho thuốc Bắc, nào là rút cho thêm hẹp quyền ngôn luận, ông Va-ren liền cuốn gói về Tây !

Va-ren cút ! Bát-ky-ê sang ! Anh còn chưa nản chí hoàn toàn ! Hối tháng sáu năm sau (1927), Anh còn xin phép Thống sứ ra một tạp chí nửa tháng, lấy tên Nam Thanh. Mục đích tạp chí là nâng cao trình độ, trí, đức, thể dục cho nhân dân, khuyến khích họ bỏ lối danh hão, thích làm quan, mà chú trọng về nông, công, thương nghiệp.

Một cơ quan dạy khôn nhau như thế, lại chủ trương do một tay có chí khí, có nhiệt tâm, đời nào họ cho phép !

Thích làm quan, thích ông nọ, bà kia, chính là cái giây xích, giây thừng, để chúng xỏ vào mũi, khoác vào cổ những dân trí thức xứ này, đặng sai họ làm ngựa, làm trâu, nếu không phải làm trành, làm chó ! Còn, nếu đồng bào ta lại biết hiệp lực nhau mà mở mang thực nghiệp, thì tụi tư bản Pháp còn hòng gì chiếm lĩnh được kinh tế ? lũng đoạn được lợi quyền? Tuy nhiên, cái thâm ý ấy khi nào chúng chịu nói ra ! Chúng không cho anh mở báo, lấy cớ rằng anh đã gian trá trong sự để chỗ ở. Trong giấy anh đề là 56 phố Hàng Quạt. Nhưng thực thì anh ở chung với nhóm Nam đồng thư xã, một nhóm có tư tưởng bài xích chế độ thực dân.

Nhưng đâu phải thế ! Hồi ấy anh ở Hàng Quạt thật ! Chẳng qua anh hay đi lại với tụi tôi, thế thôi ! ...” (trích từ Nguyễn Thái Học – Nhượng Tống)

Đó là động cơ và nguyên do chính, nhà Cách-mệnh Nguyễn Thái- Học tiếp bước Tiền-nhân, hay nói một cách rõ nét và tiêu biểu hơn là hai bậc Tiền-bối Cách-mệnh Phan Bội Châu và Phan Chu Trinh, để lãnh đạo cuộc khởi nghĩa đánh đuổi thực dân Pháp và lấy lại địa vị làm Người, nền Độc-lập và quyền Tự-chủ cho một non sông gấm vóc của con dân Đại Việt. Cuộc khởi nghĩa Yên Báy là một trong những trang đấu sử viết lên bằng máu của “Người Bất Tử”, đời đời quyện theo trong Hồn Sử Việt.

Người viết xin chép lại một trong những sự kiện đáng ghi nhớ và ngưỡng vọng về Tiền-nhân trong thời đại đánh đuổi thực dân Pháp của Việt Nam Quốc Dân Đảng, là một Đảng Cách-mệnh đầu tiên ra đời trên đất Việt. Với mục đích dành cho các bạn trẻ trong và ngoài Nước lấy đó làm khuôn vàng thước ngọc như một tâm niệm để góp bàn tay xây dựng cơ đồ cho sự tồn vong của Việt-tộc:

“Anh Ngô Hải Hoàng

Anh Ngô Hải Hoàng quê ở Nghệ An, vào đảng từng năm 1928, ở chi bộ Tuyên Quang. Từ khi đổi sang Yên Báy, anh lại theo anh em ở đấy mà làm việc, và chính Anh được thay anh Quản Cầm chỉ huy anh em võ trang trong việc Đảng đánh Yên Báy. Tôi thuật lại lời đối đáp của Anh với tên chánh Hội đồng Đề hình Yên Báy, họp ngày 28 tháng ba.

Tên chánh Hội đồng hỏi:

-Sao anh lại đánh Yên Báy ?

Anh đáp:

-Không phải tôi đánh, mà là Trung ương Đảng tôi; không phục tòng mệnh lệnh, Đảng xử tử ! Đánh với ông thua ra nữa, cũng đến xử tử là cùng !

Hỏi: Anh thật là người vô ơn ! ông quan ba Dua-đanh là quan thầy tử tế với anh, vậy mà đêm ấy, anh bắn chết ông ta trước nhất.

Anh đáp: Ông Da-đanh tử tế với tôi thật, nhưng đó là tình riêng. Còn tôi giết ông ta là bổn phận đối với Đảng, với Nước. Người Việt Nam chúng tôi, thì bao giờ cũng đặt nghĩa công lên trên tình riêng.

Hỏi: Anh thật là tàn ác. Một mình anh đêm ấy đã giết chết sáu người Tây.

Anh đáp: Tôi làm gì giết được nhiều thế ! Anh em tôi giết nữa chứ ! Thế nhưng cả Đảng chúng tôi, chỉ là một người, anh em tôi giết cũng như chính là tôi giết. Tôi sẵn lòng chịu hoàn toàn trách nhiệm. ! ...

Vâng Anh đã được cái vinh dự thay Đảng mà chịu hoàn toàn trách nhiệm về việc đánh Yên Báy, cùng với 39 anh nữa cùng bị chúng (thực dân Pháp – vnt) xử tử.

Ấy là những người đã đem tính mệnh mà hy sinh cho Đảng đầu tiên...”

(Trích từ Nguyễn Thái Học – Nhượng Tống)

Khởi đi từ “Tâm Thức Việt” đã gói gém trọn vẹn ý nghĩa trong thành ngữ , mở đầu cho những dòng chữ nhân dịp tưởng niệm Ngày Đại Tang Yên Báy. Những điểm son thật hùng hồn của một trong những “Người Bất Tử”, vừa đáp ứng được nhu cầu về mặt đoàn kết dân tộc trong tinh thần ý thức quốc gia một cách toàn triệt, để tồn tại trong một địa vị xứng đáng của Quốc-gia Dân-tộc theo từng câu thành ngữ, tục ngữ và ca dao, là cả một kho tàng quý báu của văn học sử; khởi đi một nước văn hiến có từ ngàn xưa. Mà nay, chính những Người Đồng-chí của những Người Bất Tử đó, đang trong ngục tù hay trên tuyến đầu để đòi lại quyền Làm Người và một thể chế Dân chủ Pháp-trị cho dân Việt trong từng giờ, từng ngày trên quê hương bị thống trị bởi bọn tay sai, là một bộ phận của ngoại tộc (tức bọn đầu sỏ Bắc bộ phủ) vậy.

Vĩnh Nhất Tâm